Verdieping: fietszadels in detail
De enige onafhankelijke test van een zadel uit dit overzicht is zeven jaar oud
OutdoorGearLab publiceerde zijn review van de Brooks B-17 op 24 oktober 2019. Volgens de site kopen de testers de producten zelf; Nick Bruckbauer was de reviewer, Curtis Smith leverde bijdragen. Ze reden korte ritten in een spijkerbroek en in een gewatteerde fietsbroek en noteerden een lange inrijperiode. Het eindoordeel staat niet duidelijk op de pagina, maar de deelscores wel: comfort 6 van 10, prestaties 5, veelzijdigheid 5, duurzaamheid 8 en gewicht 2. Als voordelen noemen ze duurzaamheid, comfort en klassieke stijl; als nadelen onderhoud, een lange inrijperiode en gewicht.
Twee dingen maken deze test minder bruikbaar dan hij lijkt. Het is een test uit 2019, en of het zadel dat nu verkocht wordt identiek is, weten we niet. Daarnaast is het gewichtsoordeel relatief: OutdoorGearLab noemt het zadel zwaar en gaf er een 2 voor, terwijl hij met 570 g binnen dit overzicht lichter is dan de B67 (850 g) en de Lookin Relaxed (682 g). Voor het gebruik waarvoor jij het zadel zoekt, tour en woon-werk, noemt de test de B17 juist geschikt. De test telt daarom mee, naast 148 klantbeoordelingen die een recenter beeld geven.
B17 of B67: veren of geen veren, rechtop of trekking
De Brooks B17 en de B67 liggen maar € 8 uit elkaar, en toch zijn het verschillende zadels. De B67 heeft volgens Mantel een klassieke springvering en is bedoeld voor wie rechtop zit, de B17 is volgens Mantel een trekkingzadel. De B67 meet 205 bij 260 mm en weegt 850 g, de B17 175 bij 275 mm en weegt 520 tot 570 g, afhankelijk van de bron. De B67 is dus 30 mm breder en 15 mm korter, en minstens 280 g zwaarder.
Op beoordelingen scoort de B67 iets hoger: 4,9 uit 103 tegen 4,8 uit 148. Kopers van de B67 noemen de vering en de pasvorm, en een enkele schrijft dat je een paar ritten moet doorbijten voordat het goed zit. Bij de B17 wordt het inrijden vaker en uitgebreider genoemd. Brooks' wax-behandeling maakt de B67 volgens Mantel sneller ingezeten dan de collega-zadels uit dezelfde lijn. Voor een rechtop zittende fietser op een gewone stadsfiets is de B67 daarom de logischere keuze, voor een toerfiets waar gewicht telt de B17. De ranglijst zet de B17 bovenaan omdat hij als enige een test heeft, € 8 goedkoper is en lichter.
Drie gelzadels van Selle Royal verschillen meer dan hun prijs doet vermoeden
De Drifter Plus Relaxed kost € 45,95, de Lookin Relaxed € 69,95 en de Respiro Soft Moderate € 74,95. Dat is € 24 en € 29 meer dan de Drifter, voor drie vrij verschillende zadels. De Drifter is met 245 mm het breedste en heeft twee veren; de Lookin Relaxed is 223 mm breed met elastomeren; de Respiro is met 182 mm een stuk smaller, heeft een uitsparing en weegt met 535 g het minst.
De Respiro is de duurste en de laagst beoordeelde van de drie (4,4 uit 51), tegen 4,8 uit 37 voor de Lookin Relaxed en 4,7 uit 39 voor de Drifter. Twee van de lagere beoordelingen komen van kopers die hem niet bij hun zithouding vonden passen. Bij de Drifter gaan de lage scores juist over duurzaamheid: drie kopers melden een gebroken rail, gaatjes of water dat binnendringt. Wie die klachten ernstig neemt, betaalt € 24 extra voor de Lookin Relaxed, waar de enige kritiek in de beoordelingen die we lazen een krakend geluid is. De afmetingen lopen ook uiteen: 182, 223 en 245 mm in de breedte, dus 41 mm tussen de Respiro en de Lookin Relaxed en 22 mm tussen de Lookin Relaxed en de Drifter. Het gewicht verschilt 147 g tussen de Respiro (535 g) en de Lookin Relaxed (682 g); van de Drifter is het niet vermeld.
Het goedkoopste zadel heeft niet het zwakste bewijs
Het Strex-zadel van € 20 staat op plaats zeven, de Ellipse Moderate van € 44,95 op plaats acht. De ranglijst volgt het bewijs, niet de prijs: het Strex-zadel heeft 61 beoordelingen bij de ANWB-webwinkel, de Ellipse 25 bij Mantel. Maar bij Strex ontbreken gewicht, breedte en rails, en ongeveer 11 procent van de beoordelingen bij de ANWB-webwinkel is één ster. Bij de Ellipse noemt één koper een scheur in de naad binnen twee maanden.
Strex noemt voor zijn zadel dubbele dempers, een antislip dek, een rode reflector achter en een handleiding in het Nederlands en Engels. Die kenmerken komen van de fabrikant en zijn niet door een onafhankelijke partij nagemeten. Het cijfer van de ANWB-webwinkel, 8,1 van de 10, is omgerekend ongeveer 4,05 van de 5 en daarmee lager dan alle Mantel-cijfers, de 4,4 van de Respiro en de Ellipse inbegrepen, al komen die cijfers van een andere winkel met een andere groep kopers. Dat betekent niet dat deze zadels slecht zijn. Het Strex-zadel is de goedkoopste manier om een zadel te vervangen, en de Ellipse Moderate is een goedkoop zadel met uitsparing. De rangorde zegt alleen dat je bij deze twee minder weet dan bij de Brooks-zadels. Het prijsverschil met de B17 is voor het Strex-zadel € 96,95.
Koopgids: zo kies je fietszadel
Je zitbotten bepalen de breedte, niet je broekmaat
De ANWB begint zijn advies bij de afstand tussen je zitbotten: het zadel moet die botten goed ondersteunen. Vrouwen hebben volgens de ANWB vaak iets wijdere zitbotten dan mannen en zitten daardoor vaak beter op een wat breder zadel. Een meetmethode of maten geeft de ANWB niet, maar Mantel koppelt bij veel zadels een zitbotbreedte aan het model. De Brooks C17 Cambium All Weather, met 164 mm het smalste zadel van de acht, hoort daar bij 145 tot 159 mm. De Drifter Plus Relaxed, met 245 mm het breedste, hoort bij 145 tot 174 mm. De Lookin Relaxed en de Ellipse Moderate staan bij 130 tot 174 mm en de B67 bij drie klassen van 115 tot 159 mm.
Uit die lijst volgt een concrete grens. Zit je volgens de zadelkeuzehulp van Mantel tussen 130 en 144 mm, dan valt je zitbotbreedte buiten het bereik van de C17 en de Drifter Plus Relaxed, en blijven onder meer de Lookin Relaxed, de Ellipse Moderate, de Respiro Soft Moderate (130 tot 159 mm) en de B67 over. Zit je boven de 159 mm, dan vallen de C17, de B67 en de Respiro af. Voor de B17 vonden we geen zitbotbreedte bij Mantel, dus daar ga je op de zadelbreedte af: 175 mm. Meet je zitbotten daarom eerst, bij voorkeur met hulp in een fietsenwinkel, en lees pas daarna de beoordelingen. Een zadel met 4,9 sterren dat te breed of te smal voor je is, blijft een verkeerd zadel.
De beste fietszadel voor rechtop zitten is een andere dan voor voorovergebogen fietsen
Wie rechtop zit, zit volgens de ANWB op een zachter en breder zadel het best; wie sportief zit, op een steviger en smaller zadel. De ANWB waarschuwt dat een gelzadel op een racefiets minder goed werkt en een zeer hard zadel op een stadsfiets niet bij iedereen past. In dit overzicht is de Lookin Relaxed de duidelijkste rechtop-keuze: Selle Royal noemt een zithouding van 90 graden en Mantel noteert rechtop als zithouding. De Drifter Plus Relaxed en de B67 worden door Mantel eveneens voor een rechte houding aangeraden. De C17 Cambium zit aan de andere kant: de winkel beschrijft hem voor een sportieve zit.
Hoe groot het verschil is, zie je aan de koper met een Canyon Commuter, een fiets waarop hij ver voorover zit. Hij schreef bij de Respiro Soft Moderate dat hij bij 75 kg de harde schaaldelen door de gel voelde, terwijl andere kopers dezelfde Respiro juist breed genoeg vinden. OutdoorGearLab vond de B17 prima op toer- en woon-werkfietsen, maar niet geschikt voor sportief rijden, omdat de brede achterkant en korte neus weinig houdingen toelaten. Mantel vraagt in zijn zadelkeuzehulp ook hoeveel je met je heupen beweegt, en koppelt aan die antwoorden de zadels. De B67 hoort bij 'ik beweeg veel', de C17 bij 'ik beweeg een beetje' en de Drifter Plus Relaxed bij 'ik beweeg een beetje' of 'ik zit stil'. De Lookin Relaxed en de B17 staan bij zowel veel als een beetje bewegen. Die indeling is van de winkel en niet getoetst aan metingen, maar ze geeft houvast als je twijfelt tussen twee zadels. Zit je dus ver voorover of wisselt je houding steeds, dan past de Lookin Relaxed minder goed en komt de C17 in beeld. Zit je kaarsrecht, dan is de C17 met 164 mm het smalste zadel en volgens de winkel voor een sportievere zit bedoeld.
Leer is geen wegwerpzadel, maar het vraagt iets van je
Een leren zadel vormt zich volgens de ANWB naar je lichaam en ademt, maar vraagt een inrijperiode, een hoes bij regen en regelmatig onderhoud. De kopers van de B17 bij Mantel bevestigen dat tot op de kilometer: een van hen reed ongeveer 200 km voordat het zadel goed zat, een ander noemt de eerste rit van 70 km een uitdaging. Een derde schrijft dat hij het zadel elke drie maanden invet en een zadelhoes meeneemt omdat het niet tegen water kan. Wie zijn fiets buiten stalt en niets wil doen, past niet bij leer.
Daar tegenover staat de levensduur. Brooks noemt tien jaar garantie na registratie van het zadel, en kopers schrijven dat hun Brooks jaren meegaat. Reken je met de ANWB, die voor een zadel in het algemeen drie tot vier jaar noemt, dan kost de B17 bij vier jaar ongeveer € 29 per jaar en de Drifter Plus Relaxed ongeveer € 11. De B17 moet dus ruim 2,5 keer zo lang meegaan als de Drifter om per jaar niet duurder te zijn. Of dat lukt, hangt af van jouw gebruik en onderhoud. De C17 Cambium met rubberen dek is het alternatief voor wie liever geen onderhoud heeft: Mantel noemt hem geschikt voor alle weersomstandigheden en noemt geen onderhoud met zadelvet.
Gel en veren maken een zadel zacht, maar niet vanzelf passend
Gel geeft volgens de ANWB goede demping en weinig trillingen, maar te veel gel maakt een zadel warm en biedt weinig steun. Veren en elastomeren zitten onder de schaal. De Drifter Plus Relaxed heeft twee veren aan de achterzijde, de Lookin Relaxed twee elastomeren, de Ellipse Moderate een vering van elastomeren en de B67 een klassieke springvering. Bij de B17 en de C17 noemt Mantel geen gel of veren; bij de B17 komt het comfort volgens kopers van het leer dat zich naar de zitter vormt.
Of een zachte opbouw bevalt, hangt af van wie erop zit. Drie kopers noemen hun gewicht. Een koper van 75 kg voelde bij de Respiro de schaal door de gel, een koper van ruim 100 kg vond de Lookin Relaxed eigenlijk wat harder mogen en hoorde kraken uit de rail, en een koper van 94 kg schreef dat de C17 net wat meer indrukte dan hij wilde. Dat zijn losse ervaringen en geen meting, maar ze laten zien dat dezelfde vulling bij verschillende zitters anders uitpakt. Weeg je meer, kijk dan naar de beoordelingen van mensen met een vergelijkbaar gewicht en neem de 30 dagen om te proberen serieus, als de voorwaarden van de winkel dat toelaten.
Een uitsparing is een keuze, geen bonus
De ANWB noemt als voordeel van een uitsparing dat de druk op de gevoelige delen afneemt en dat de lucht beter doorstroomt, maar ook dat de randen van de sleuf zelf kunnen gaan storen. In dit overzicht hebben de Respiro Soft Moderate en de Ellipse Moderate een uitsparing, en het Strex-zadel heeft volgens de fabrikant een ventilatiekanaal. De Lookin Relaxed, de Drifter Plus Relaxed, de B17, de B67 en de C17 hebben geen uitsparing. Dat is geen kwaliteitsverschil, maar een ontwerpkeuze.
De kopers van de Respiro Soft Moderate zijn er verdeeld over. Een koper noemt de ventilatiesleuf als reden dat het zadel past, een ander schrijft dat de ventilatietunnel te veel ruimte inneemt en dat hij het zadel toch prettig vindt. Als een sleuf bij jou niet werkt, zijn de Lookin Relaxed en de Drifter Plus Relaxed de logische vervangers: allebei breed, allebei zonder uitsparing. Heb je al een zadel met sleuf en ben je tevreden, dan is er geen reden om te wisselen.
Een gemiddeld cijfer zegt weinig zonder het aantal beoordelingen
De Lookin Relaxed en de B17 hebben allebei 4,8 van de 5 bij Mantel, maar het ene cijfer komt uit 37 beoordelingen en het andere uit 148. De B67 heeft 4,9 uit 103, de Respiro Soft Moderate 4,4 uit 51 en de Ellipse Moderate 4,4 uit 25. Bij een kleine groep kan één koper het gemiddelde duidelijk verschuiven: de enige drie-sterrenbeoordeling van de Drifter Plus Relaxed telt bij 39 beoordelingen zwaarder dan bij 148. Daarom wegen we het aantal mee en tellen beoordelingen pas mee vanaf tien.
Het Strex-zadel gebruikt een andere schaal. De ANWB-webwinkel toont 8,1 van de 10 uit 61 beoordelingen, omgerekend ongeveer 4,05 van de 5, en de eigen winkel van Strex toont 5,0 uit slechts 3. Die laatste telt niet mee. Let ook op de retourvoorwaarden: op de productpagina's van Mantel staat de tekst 'Test dit fietszadel 30 dagen', maar de voorwaarden daarachter hebben we niet gelezen. Een koper van de Respiro Soft Moderate schreef dat hij het zadel niet kon retourneren omdat hij de verpakking had weggegooid. Lees de voorwaarden dus voordat je de verpakking weggooit.
De kritiek verschilt per merk, en dat vertelt meer dan het gemiddelde
Lees je de lagere beoordelingen naast elkaar, dan zie je geen willekeurige klachten maar patronen. Bij de Brooks-zadels gaat de kritiek over wat bij leer hoort: inrijden, zadelvet en water. Dat staat in de beoordelingen van de B17 en de B67 en is voor wie leer kiest een bekende prijs, geen verrassing. De klacht over de C17 Cambium is een andere: een koper van 94 kg vindt dat hij wat te veel inzakt, een ander noemt de antislip bijna te goed, en twee kopers vinden hem relatief duur.
Bij de Selle Royal-zadels gaat de kritiek over duurzaamheid en pasvorm. Bij de Drifter Plus Relaxed melden kopers een gebroken rail, gaatjes en water dat binnendringt. Bij de Ellipse Moderate meldt een koper een scheur in de naad met uitlopende gel. Bij de Lookin Relaxed meldt een koper een kraak uit de rails, en bij de Respiro Soft Moderate zijn het twee kopers voor wie de pasvorm niet klopte. Dat wijst op een verschil tussen een zadel dat onderhoud vraagt en een zadel waarvan een enkel exemplaar het begeeft, al zijn het losse meldingen en geen cijfers. Wat je liever hebt, bepaalt of je bij Brooks of bij Selle Royal uitkomt. Bij het Strex-zadel weten we niet wat de ongeveer 11 procent één-sterrenbeoordelingen inhoudt, want die redenen hebben we niet gelezen.
Controleer je zadelpen voordat je een zadel bestelt
Mantel noemt bij de meeste zadels in dit overzicht een zadelbrug van 7 bij 7 mm. De Ellipse Moderate is de uitzondering met 7 bij 9 mm, en de B67 heeft volgens Mantel een enkele rail die op een zadelpen met kop past. Een koper van de Drifter Plus Relaxed schreef dat hij zijn oude zadelpenkop moest gebruiken om het zadel te monteren. Bij de B17 is de spansleutel alleen bij de fabrieksuitvoering meegeleverd, niet bij de OEM-versie: controleer dat in de productomschrijving. Het Strex-zadel past volgens de winkel op de meeste standaard zadelpennen en heeft een zadelhouder erbij.
Weeg ook af of het gewicht van het zadel bij je fiets past: de B67 weegt 850 g, de Respiro Soft Moderate 535 g. Zoek je ook een helm om de fiets compleet te maken, dan staat de [beste fietshelm](/auto-fiets/fietshelm/) in een eigen vergelijking.
Veelgestelde vragen
Wat is de beste fietszadel voor een stadsfiets?
Volgens onze vergelijking van klantbeoordelingen en één onafhankelijke test is de Brooks B17 Standard de beste keuze voor een stadsfiets waarop je rechtop tot licht voorovergebogen zit, met 4,8 van de 5 uit 148 beoordelingen bij Mantel. Het is wel een leren zadel dat ingereden moet worden. Wil je zacht en breed zitten voor minder geld, dan is de Selle Royal Lookin Relaxed met € 69,95 de beste fietszadel in de lijst.
Welk fietszadel past bij een toerfiets of fietsvakantie?
De Brooks B17 Standard is bij Mantel een trekkingzadel, en OutdoorGearLab vond hem in 2019 geschikt voor toerfietsen. De B67 heeft veren en is bedoeld voor rechtop zitten. Beide vragen geduld bij het inrijden en onderhoud met zadelvet. Over lange ritten schrijven kopers vooral bij de Lookin Relaxed en de Drifter Plus Relaxed; die zijn zachter en breder.
Hoe kies ik de juiste breedte van een fietszadel?
Begin bij de afstand tussen je zitbotten, zoals de ANWB adviseert. Een fietsenwinkel kan die meten. Mantel geeft per zadel een bereik aan: de C17 Cambium hoort bij 145 tot 159 mm, de Lookin Relaxed bij 130 tot 174 mm. De bijbehorende zadelbreedtes in dit overzicht lopen van 164 mm (C17) tot 245 mm (Drifter Plus Relaxed).
Is een gelzadel beter dan een lederen zadel?
Dat hangt van je zithouding en je bereidheid tot onderhoud af. De ANWB zegt dat gel goed dempt en weinig trillingen doorgeeft, maar bij te veel gel warm en onstabiel kan worden. Leer vormt zich naar je lichaam en ademt, maar heeft een inrijperiode, een hoes in de regen en onderhoud nodig. Zachter is dus niet automatisch beter.
Moet een Brooks-zadel worden ingereden?
Ja, meerdere kopers van de B17 bij Mantel schrijven dat. Een van hen reed ongeveer 200 km voordat het zadel goed zat. Bij de B67 meldt een koper dat hij een paar ritten moest doorbijten. Mantel schrijft dat een wax-behandeling de B67 sneller inzitbaar maakt dan andere Brooks-zadels uit dezelfde lijn.
Heeft een fietszadel een uitsparing nodig?
Nee, dat is een ontwerpkeuze. De ANWB noemt als voordelen minder druk en betere luchtstroom en als nadeel dat de randen van de sleuf kunnen storen. De Respiro Soft Moderate en de Ellipse Moderate hebben een uitsparing; de andere zadels uit dit overzicht hebben dat niet, op het ventilatiekanaal van Strex na.
Hoe lang gaat een fietszadel mee?
De ANWB noemt drie tot vier jaar bij normaal gebruik en goed onderhoud, en raadt aan het zadel te vervangen als het scheurt of inzakt. Brooks noemt tien jaar garantie na registratie van het zadel. Bij Selle Royal melden kopers van de Drifter Plus Relaxed een gebroken rail na anderhalf jaar en gaatjes na een jaar.
Past elk fietszadel op elke zadelpen?
Nee. Mantel noemt bij de meeste zadels een zadelbrug van 7 bij 7 mm, bij de Ellipse Moderate 7 bij 9 mm. De B67 heeft een enkele rail voor een zadelpen met kop. Check de productpagina en je zadelpen voordat je bestelt, want een koper van de Drifter Plus Relaxed moest zijn oude zadelpenkop hergebruiken.
Is een fietszadel van € 20 verstandig?
Het Strex-zadel kost € 20 bij Strex en heeft 8,1 van de 10 uit 61 beoordelingen bij de ANWB-webwinkel, waarvan ongeveer 11 procent één ster. Gewicht en breedte zijn niet vermeld en er is geen onafhankelijke test. Het is een voordelige vervanger, geen zadel waarover je veel kunt zeggen.
Is een duurder fietszadel altijd beter?
Nee. De Brooks B17, B67 en C17 Cambium kosten het meest en hebben bij Mantel 4,8 of 4,9 van de 5 uit 44 tot 148 beoordelingen. De Lookin Relaxed haalt ook 4,8, uit 37 beoordelingen, voor € 69,95. De Respiro Soft Moderate kost € 74,95 en heeft 4,4 uit 51. Het Strex-zadel van € 20 haalt 8,1 van de 10 uit 61 beoordelingen bij een andere winkel, ongeveer 4,05 van de 5. Prijs en beoordeling lopen dus maar deels gelijk op.
Waarom staan Ergon en Terry niet in de vergelijking?
Voor Ergon en Terry vonden we geen stads- of toermodel dat bij een Nederlandse winkel met voorraad ook minstens tien beoordelingen had. Bij Mantel zagen we van Ergon geen stads- of toermodel en Terry vonden we daar niet. De Ergon SC Core Prime heeft bij Rose Bikes 7 beoordelingen en geen vermelde levering aan Nederland. Zodra er genoeg bewijs is, kan een zadel van deze merken alsnog worden toegevoegd.
